Dört düşman – Üçüncü düşman; Erk
Bölüm 1: Dört düşman
Bölüm 2: İlk düşman; Korku
Bölüm 3: İkinci düşman; Berraklık
don Juan: Düşmanların en güçlüsüdür erk. En doğal şey, ona boyun eğmektir. Öyle ya, o kimsenin buyruğunda değil midir erk!? Buyurur; kimi sakıncaları göze ala ala kendi yasalarını kendi yapar. Çünkü buyruk ondadır.
Bu durumdaki birisi yaklaşmakta olan üçüncü düşmanın pek farkına varmaz. Bir bakmışsın, birdenbire, haberi bile olmadan yitirivermiş savaşımı. Düşmanı, onu, kıyıcı, tutarsız bir adam haline getirivermiş…
Carlos Castaneda: Erkini yitirir mi?
dJ: Hayır, berraklığını da erkini de hiçbir vakit yitirmez.
CC: Bilgi adamından farkı nedir öyleyse?
dJ: Kendi erkine yenilen bir kimse, onu doğru dürüst yönlendirmeden ölür gider. Yazgısının üstüne yük gibi biner erki. Böyle birisi kendini yönetemez ve bilmez erkini ne zaman ya da nasıl kullanması gerektiğini.
CC: Bu düşmanlardan birine yenilirsen, bu kesin bir yenilgi mi demektir?
dJ: Eveti kesin yenilgi olur bu. Bu düşmanlardan biri adamı yenmeye görsün, artık yapacak bir şey kalmaz.
CC: Örneğin, erke yenilen bir adam yanlışını görerek durumunu düzeltebilir mi?
dJ: Düzeltemez. Bir yenilmeye görsün, işi bitmiştir artık.
CC: Ya geçiciyse erke aldanması; ya erki teperse zamanında?
dJ: Savaşım sürüyor sayılır o halde. Hala bilgi adamı olma yolunda çalışıyor demektir bu. Artık çabalamıyorsa, kendini koyuverirse yenilmiş olur bu kimse ancak.
CC: Ama don Juan, bir insan yıllarca korkuya yenik düşebilir ve sonunda korkusunu yenebilir.
dJ: Hayır, doğru değildir bu. Korkuya kapılırsan, korkuyu yenemezsin; çünkü öğrenmekten ürküyorsundur, öğrenmekl için çaba göstermiyorsundur. Ama korkusunun içinde yıllar boyunca sürdürürse öğrenme çabasını, ola ki korkusunu yenebilir. Çünkü kendini korkuya bütünüyle bırakmamıştır.
CC: Üçüncü düşmanı nasıl yeneriz don Juan?
dJ: Ona karşı çıkarak. Bile bile… Kendimizin gibi görünen erkin, gerçekten kendimizin olmadığını kavayarak… Bütün öğrendiklerimizi dikkatle ve inançla kullanarak, sürekli olarak sınırlarımızı zorlamayarak… Kendimizi denetleme durumunda, berraklığın ve erkin hatalarından hatalardan da kötü olduğunu görebilirsek her şeyi denetimimiz altında bulundurduğumuz bir noktaya erişebiliriz. İşte o noktada erkimizi nasıl ve ne zaman kullabileceğimizi biliriz. Üçüncü düşmanı böylece yenmiş oluruz.
Bu da insanı öğrenim yolculuğunun sonuna getirir. Bir de ne görsün! Sonuncu düşman karşısına dikilmiş durmaktadır; Yaşlılık!
